ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 417




                                               

Život i priključenija

Život i priključenija je čuveno autobiografsko delo Dositeja Obradovića, srpskog prosvetitelja iz 18. veka. Delo se temelji, s jedne strane, na njegovim ličnim iskustvima i putničkim doživljajima, a s druge strane na njegovoj ogromnoj lektiri, po ...

                                               

Morfem

morfem ili morfema, najmanja jezična jedinica koja ima i izraz i sadržaj. U govornom jeziku, morfemi su sastavljeni od fonema, najmanjih razlikovnih zvučnih jedinica, a u pisanom jeziku od grafema. Koncept morfema se razlikuje od koncepta riječi, ...

                                               

Brazilski portugalski

Brazilski portugalski je skupno ime za varijacije portugalskog jezika koji se govore u Brazilu. Brazilskim portugalskim se koristi 180 milijuna stanovnika Brazila i nekoliko milijuna brazilskih imigranata kojih je najviše u Kanadi, SAD-u, Portuga ...

                                               

Ilija Crijević

Ilija Crijević bio je hrvatski latinista, humanista, pesnik i leksikograf, mlađi savremenik Marka Marulića i glavni predstavnik dubrovačkog humanističkog kruga. Školovao se u Dubrovniku, Ferrari i Rimu, a 1485. godine postao je članom Akademije n ...

                                               

Fire! (1901 film)

Fire! je britanski kratki nijemi snimljen u režiji Jamesa Williamsona. Radnja prikazuje kako stanare jedne kuće u gradu Hove od požara spašavaju pripadnici lokalne vatrogasne jedinice. Film se sastoji od pet scena, ali je za njega karakteristično ...

                                               

Difil

Difil bio je jedan od istaknutih predstavnika nove atičke komedije. Najveći deo života proveo je u Atini, gde je napisao oko 100 komedija i tri puta odneo pobedu na lenejskim dramskim takmičenjima tokom. Poznato je oko 60 naslova, većinom tipični ...

                                               

Inkunabula

Inkunabula naziv je za najstarije štampane knjige, nastale pre 1500. godine, dok je štamparstvo još bilo "u povoju". Sačuvano je oko 450.000 primeraka inkunabula štampanih u oko 1.100 štamparija u Evropi. Inkunabule su veoma retki i vredni primer ...

                                               

La deuda interna

Verónico Cruz, također poznat i pod naslovom La deuda interna je argentinsko-britanski igrani film snimljen u režiji Miguela Pereire, kome je to bio cjelovečernji debi, te premijerno prikazan početkom 1988. Po žanru je drama, a predstavlja adapta ...

                                               

Čizmaši

Čizmaši je srpska televizijska serija iz 2015. godine. Režirao je Dejan Zečević dok je scenario adaptirao Đorđe Milosavljević po istoimenom romanu Dragoslava Mihailovića za koji je 1983. godine dobio Ninovu nagradu, a 1984. godine bio najčitanija ...

                                               

Nara period

Nara period je period historije Japana koji je počeo 710. a završio 794. Počeo je kada je carica Gemmei premjestila svoju prijestolnicu u mjesto Heijō-kyō. Osim u petogodišnjem periodu, kada se prijestolnica ponovno premjestila, ostao je središte ...

                                               

Sultanat

Sultanat je naziv za državu ili neki teritorij kojim vlada sultan, najkraće rečeno oni su nešto poput evropske monarhije - model vladanja u kom vrhovna vlast pripada monarhu - sultanu. Uzor sultanata je bio kalifat utemeljen na ideji da islamski ...

                                               

Onesikrit

Onesikrit iz Astipaleje bio je antički grčki istoriograf i pripadnik kiničkog pravca u antičkoj filozofiji, učenik Diogena iz Sinope i vrhovni krmanoš u mornarici Aleksandra Velikog. Tokom plovidbe 325–324. godine stare ere bio je jedan od oficir ...

                                               

Offa od Essexa

Offa je bio kralj Essexa do 709. godine, kada je abdicirao kako bi zajedno sa mercijskim kraljem Cenredom otišao u Rim živjeti u samostanu. Bio je sin kralja Sigehearda i nećak njegovog brata i su-kralja Swaefreda. Kada ih je naslijedio, nije poz ...

                                               

Alias Gardelito

Alias Gardelito je argentinski crno-bijeli igrani film snimljen 1961. godine u režiji Lautaroua Murue. Po žanru je drama. Naslovni protagonist, koga tumači Alberto Argibay je siromašni mladić čiji je idol i životni uzor znameniti argentinski pjev ...

                                               

Panegirik

Panegirik naziv je za javni govor u nečiju pohvalu, koji se tradicionalno održavao na skupštinama u antičkoj Grčkoj. Tada se u pravilu bavio mrtvim osobama, a svrha mu je bila podstaći sugrađane da slijede moralni i drugi primjer svojih predaka. ...

                                               

Amon-Ra

Amon-Ra je spoj dvaju vrlo važnih bogova. To su Amon i Ra. Ra je univerzalni bog Sunca, poštovan u cijelom Egiptu, zajedno sa svojom kćeri Hathor, božicom-kravom. Amon je bog Sunca iz Tebe, ali je njegova moć rasla. Svećenici boga Amona su bili b ...

                                               

I soliti ignoti

I soliti ignoti je italijanska crno-bijela kriminalistička filmska komedija snimljena 1958. godine u režiji Marija Monicellija. Radnja prikazuje grupu sitnih rimskih kriminalaca koji nastoje izvesti pljačku trgovine kopajući tunel iz jednog od su ...

                                               

Rumunjski okruzi

Okruzi Rumunjske su administrativne jedinice prvog stupnja Rumunjske. Od 2003. ih ima 41, uz glavni grad Bukurešt koji ima poseban status. Iako je Rumunjska relativno velika evropska zemlja, ona je po uzoru na Francusku visoko centralizirana zeml ...

                                               

Arhip (komediograf)

Arhip bio je grčki komediograf koji je delovao na prelazu između stare i srednje atičke komedije. Od njegovog dela sačuvano je samo šest naslova i nekoliko fragmenata. U komadu Ribe obrađivao je sličnu tematiku kao Aristofan u Pticama, kako zaklj ...

                                               

Heianski period

Heianski ili Heian period je posljednji period klasične japanske historije, koji je trajao od 794. do 1185. Ime je dobio po carskoj prijestolnici Heian-kyō, iz koje se stvorio suvremeni Kyōto, a koju je godine 794. tadašnji car Kammu odabrao kao ...

                                               

Pustinjski oci

Pustinjski oci su bili pustinjaci, asketi, redovnici i redovnice koji su živjeli, uglavnom u Sketskoj pustinji u Egiptu počevši od 3. vijeka. Najpoznatiji od njih je Antonije Veliki, koji se preselio u pustinju 270–271 postavši otac i osnivač pus ...

                                               

Tirthankar

U džainizmu, Tirthankar je ljudsko biće koje postiže prosvjetljenje kroz asketicizam i koje onda postaje uzor i učitelj svima koji traže duhovno vodstvo. Tirthankar je posebna vrsta arhata. Tirthankari se tako nazivaju jer su osnivači "Tirtha", d ...

                                               

Kadžarska Monarhija

Kadžarska Monarhija je naziv za novovjekovnu iransku državu pod kadžarskom dinastijom. Kadžari su vladali Iranom od 1785. do 1925. godine, a prilikom njihovog vojno-političkog vrhunca monarhija se protezala i preko teritorija današnjeg Azerbajdža ...

                                               

Hozroje IV

Hozroje IV je bio perzijski kralj iz dinastije Sasanida. O njemu zbog nedostka izvora gotovo ništa nije poznato osim da je svrgnuo svoga prethodnika Hormizda V.

                                               

Gundešapur

Gundešapur je bilo intelektualno središte Sasanidske Monarhije u kome se nalazila Akademija u Gundišapuru. Godine 271. grad je osnovao sasanidski kralj Šapur I, te dio historičara vjeruje da je u Gundešapuru postojala najstarija bolnica za poduča ...

                                               

Timuridska Monarhija

Timuridska Monarhija je naziv za srednjovjekovnu iransku državu pod vladavinom timuridske dinastije koju je osnovao ratoborni osvajač Timur. Timuridi su vladali Iranom od 1387. do 1509. godine, a prilikom njihovog vojno-političkog vrhunca monarhi ...

                                               

Afšaridska Monarhija

Afšaridska Monarhija je naziv za novovjekovnu iransku državu pod afšaridskom dinastijom. Afšaridi su vladali Iranom od 1736. do 1750. godine, na vrhuncu njihove vojno-političke moći monarhija se protezala i preko teritorija današnjeg Azerbajdžana ...

                                               

Mozafaradin-šah Kadžar

Mozafaradin-šah Kadžar, šah Irana i šesti vladar iz kadžarske dinastije. Političku karijeru započeo je 1861. godine kao guverner Iranskog Azarbajdžana, a šahom je postao 1896. nakon što mu je otac Nasrudin-šah smrtno ranjen u atentatu. Za vrijeme ...

                                               

Muhamed-šah Kadžar

Muhamed-šah Kadžar, šah Irana i treći vladar iz kadžarske dinastije. Rođen je u Tabrizu na sjeverozapadu Irana, kao sin Abasa Mirze odnosno unuk Fateha Ali-šaha Kadžara. Političku karijeru započeo je kao guverner Iranskog Azarbajdžana, a šahom je ...

                                               

Fateh Ali-šah Kadžar

Fateh Ali-šah Kadžar, šah Irana i drugi vladar iz kadžarske dinastije. Rođen je u Damganu na sjeveru Irana kao sin Husein Koli-hana, brata Muhamed-hana Kadžara kojeg je Fateh Ali-šah naslijedio na mjestu šaha. Godine 1804. pokrenuo je rat protiv ...

                                               

Nasrudin-šah Kadžar

Nasrudin-šah Kadžar, šah Irana i peti vladar iz kadžarske dinastije. Rođen je u Tabrizu na sjeverozapadu Irana, kao sin Muhamed-šaha i Mahd-e Olie. Nakon očeve smrti 1848. godine vlast privremeno preuzima njegova majka, a potom se Nasrudin-šah kr ...

                                               

Tahmasp I

Tahmasp I, šah Irana i drugi vladar iz safavidske dinastije. Rođen je u malenom naselju Šahabadu pokraj Isfahana kao najstariji sin šaha Ismaila i kraljice Tadžlu Hanom. Na prijestolje je stupio u dobi od samo 10 godina zbog čega je početkom vlad ...

                                               

Ismail I

Ismail I, šah Irana, osnivač safavidske dinastije i jedan od najvažnijih vladara u iranskoj historiji. Rođen je u Ardabilu na sjeverozapadu Irana u obitelji kizilbaša, šijitskih ratnika koji su vodili dugogodišnje ratove protiv većinskih sunita. ...

                                               

Hotakijska Monarhija

Hotakijska Monarhija je naziv za novovjekovnu iransku državu pod hotakijskom dinastijom. Hotakijci su vladali Iranom od 1722. do 1729. godine, a prilikom njihovog vojno-političkog vrhunca carstvo se protezalo i preko teritorija današnjeg Afganist ...

                                               

I quattro libri dellarchitettura

I quattro libri dellarchitettura je traktat Andrea Palladia kog je objavio Dominico de Francheschi 1570. u Veneciji. Traktat je bio je kulminacija njegova života, njime je taj dotad malo poznati arhitekt koji je počeo karijeru kao skromni klesar ...

                                               

Musica enchiriadis

Musica enchiriadis je muzički traktat anonimnog autora koji potiče iz 9. ili 10. vijeka. Predstavlja prvi sačuvani pokušaj da se uspostave pravila polifonije koju je će kasnije koristiti klasična muzika. Traktat se ispočetka pripisivao Hucbaldu, ...

                                               

1044

Kralj Anawrahta preuzima prijestolje Pagana u današnjem Mjanmaru. U Kini objavljen vojni traktat Wujing Zongyao koji su za potrebe dinastije Song sastavili učenjaci Zeng Gongliang 曾公亮, Ding Du 丁度 i Yang Weide 楊惟德. U njemu je po prvi put u ...

                                               

547. pne.

Anaksimandar piše traktat O prirodi, prvi naučni tekst u prozi. Babilon, Egipat, Lidija sklapaju veliki savez protiv Perzijskog Carstva, kome se priključuju i starogrčke države Sparta i Samos.

                                               

302

Godina 302. bila je redovna godina koja počinje u četvrtak u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao Godina konzulstva Konstancija i Valerija. Oznaka 302. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska e ...

                                               

Andrija Kačić Miošić

Andrija Kačić Miošić, pučki pjesnik i fratar, vezan je životom uz franjevački samostan u Zaostrogu. Kao toliki drugi, napisao je i on filozofski traktat na latinskom jeziku naslovljen Elementa peripatheticae, izdao i kroniku naslovljenu" Korablji ...

                                               

1070

U Fensu, oblasti na istoku Engleske, Hereward Budni počinje saksonski ustanak protiv normanske vlasti. Abu Bakr Ibn-Umar osniva Marakeš. U Švedskoj svrgnut kralj Halsten, a nakon čega Håkan Crveni postaje kralj Gothenlanda a Anund Gårdske je izab ...

                                               

Lokavibhaga

Lokavibhaga je džainistički kozmološki traktat koga je napisao digambarski redovnik po imenu Sarvanandi. Originalni tekst je napisan na prakritu, ali se očuvao u sanskritskom prijevodu koji je 1909-1910 pronađen u obliku drevnog rukopisa, temelje ...

                                               

725

Godina 725. bila je redovna godina koja počinje u ponedjeljak u julijanskom kalendaru. Oznaka 725. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

                                               

387

Ovo je članak o godini 387. Za broj, v. 387 broj. Za procesor, v. Intel 80387. Godina 387. bila je redovna godina koja počinje u petak u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao Godina konzulstva Augusta i Eutropija. Oznaka 387. ...

                                               

458

Godina 458. bila je redovna godina koja počinje u srijedu u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao Godina konzulstva Majorijana i Lava. Oznaka 458. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Ann ...

                                               

318. pne.

Godina 318. pne. bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao Godina konzulstva Flakcinatora i Venona. Oznaka 318. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Do ...

                                               

Eksperiment profesora Hinčića

Eksperiment profesora Hinčića je jugoslavenska TV komedija u produkciji RTV Zagreb emitirana 1988. godine. Režirao ju je Vanča Kljaković po vlastitom scenariju, inspiriranom kazališnmim komadom Pigmaliona irskog pisca Georgea Bernarda Shawa.

                                               

Misaoni eksperiment

Misaoni eksperiment je oblik naučnog istraživanja kojim se razmatra određena hipoteza, teorija ili princip u cilju razmišljanja o njenim/njegovim posledicama. S obzirom na strukturu takvog eksperimenta, možda ne bi bilo moguće izvesti ga, a čak i ...

                                               

Stanfordski zatvorski eksperiment

Stanfordski zatvorski pokus je psihološki pokus kojeg je 1971. na Sveučilištu Stanford proveo Philip George Zimbardo. Svrha je bila studija učinaka koji se javljaju nakon što se netko preuzima ulogu stražara ili zatvorenika u zamišljenim zatvoru ...

                                               

Grifitov eksperiment

Grifitov eksperiment, koji je objavio Frederik Grifit 1928, je bio prvi eksperiment koji je sugerisao da bakterije imaju sposobnost transfera genetičke informacije putem procesa poznatog kao transformacija. Grifit je koristio dve vrste bakterija ...